Columns Archieven - Pagina 9 van 11

Brexit? We still love you!

27 juni 2016 door Frank Jacobs Reageer

Uitgerekend op de dag dat een krappe meerderheid van de Engelsen kiest voor een breuk met Europa, loop ik door de tuinen van lord March om te genieten van de Britse liefde voor auto’s en ik ontdek al gauw dat onze liefde voor ze in kracht niet heeft ingeboet.

Het is een temperamentvol volkje, die Britten. Dat merk je bij voetbal, dat zie je in het stemhokje en dat ervaar je tijdens het jaarlijks terugkerende Goodwood Festival of Speed. De passie voor auto’s is wellicht nergens zo groot en oprecht als hier. Baby’s, bejaarde dames, heren van stand en hangjongeren, het maakt niet uit: gebroederlijk sjokken ze door het park van lord March, genietend van lauw bier, slappe frieten, benzinedampen en elkaar. Dat is Goodwood in een notendop. De bezoekers die ik aanspreek met de vraag wat ze van de brexit vinden, halen meestal de schouders op om vervolgens enthousiast in de verte te wijzen: “See that engine over there?!” Een 28-liter Fiat uit 1911 is vandaag veel indrukwekkender dan het feit dat hun spaargeld overnight tien procent in waarde is gekelderd.

Kaplaarzen
Hart van het festival is de hillclimb, een race tegen de klok én de heuvel in de tuinen van lord March. Een uitdaging die wordt aangegaan door ongeveer alles op wielen, van F1-legendes tot Nascar-iconen en van stokoude beestjes van meer dan honderd jaar oud tot de fonkelnieuwe Bugatti Chiron. Het maakt het publiek niet uit, bij alles gaan ze uit hun dak. Vandaag is het een stralende dag, maar gisteren kwam het met bakken uit de hemel en het terrein is daardoor een modderpoel. Galant geklede dames hebben hun toiletje afgemaakt met rubberen kaplaarzen. Oh my goodness!

Benzinejunks
Ondanks de epidemie van benzinezucht doet ook het milieuzuinige kamp een poging om de petrolheads te bekeren. Tussen de oorverdovend gillende Formule 1-bolides door zoeft een Formule E bijna geruisloos de roemruchte heuvel op. De stilte is even wennen, maar toegegeven, hij gaat hard! Op de stand van Tesla verdringen de benzinejunks zich nieuwsgierig onder de vleugeldeuren van de Model X: er is hoop.

James Hunt
Grote held van deze editie is James Hunt, omdat het dit jaar veertig jaar geleden is dat hij wereldkampioen F1 werd. Een keur van zijn auto’s rijdt de heuvel op, maar altijd zonder James, die in 1993 veel te jong overleed, een legende achterlatend.
Vergeten is Hunt nog steeds niet, integendeel. Hij wordt vandaag vereerd als een held en dat tekent de autopassie van de Engelsen. Al houden zij misschien niet meer zo veel van ons als we hoopten, wij houden nog steeds evenveel van hen. Eenrichtingsverkeer? Ja, maar ach, dan loop je minder kans op een botsing.

De opkomst van de tekschrijver, de ondergang van de journalist

20 mei 2016 door Frank Jacobs 2 Reacties

Nee, dat is geen tikfout. Ik ga het niet hebben over tekstschrijvers, dat is een uitstervend ras. Tekstschrijvers zijn namelijk mensen die goede teksten schrijven en daar hun boterham mee verdienen. En boterhammen verdienen, dat is heel 2015. In 2016 outsourcen we alles naar lagelonenlanden. Helaas spreken ze daar geen Nederlands, dus het schrijven van teksten kun je niet over een Indiase schutting flikkeren. Dus blijven de media met dat laatste beetje werkgelegenheid in hun maag zitten. Hoe lossen ze dat op? Onlangs zag ik een advertentie van een landelijk dagblad, waarin ze om een freelance webredacteur vroegen. Na een lange lijst hoge eisen, waaronder de bereidheid weekenddiensten te draaien, kwam een heel overzichtelijke opsomming met wat de krant te bieden had: redelijke koffie gratis en een starttarief van, hou je vast, vijftien euro per uur. Dan zijn we hard op weg zelf een lagelonenland te worden.

Vijftien euro per uur voor een journalist, iemand van wie een behoorlijke opleiding, grote creativiteit en bovengemiddeld brede ontwikkeling worden verwacht. Een vrachtwagenchauffeur krijgt als ZZP-er gemiddeld 28 euro en een tegelzetter stopt als zelfstandige zonder pensioen een bescheiden 32 euro in de zak van zijn overall. In mijn stad begint zich een complete subcultuur te vormen van amateurmedia. Online tijdschriften, gemaakt door mensen met veel vrije tijd die altijd al journalist wilden worden. Lokale ondernemers vertellen in ellenlange interviews dat ‘de klant altijd voorop staat’ en dat ‘zij pas tevreden zijn als u dat bent’. Gevolgd door een advertentie van hun eigen nagelstudio, rijschool of schoonmaakbedrijf. De enige die het lezen zijn ze zelf en de auteur. Maar ach, dat ziet niemand.

We hebben in de stad sinds kort zelfs een eigen radio- en tv-zender. Onze lokale Rupert Murdoch toetert dat hij al meer dan honderd medewerkers op zijn loonlijst heeft, maar de werkelijkheid is dat hij bijna uitsluitend vrijwilligers achter de geraniums vandaan heeft geplukt, die hij in een met gemeentesubsidie bekostigde studio van de straat houdt. Dat laatste is op zich lovenswaardig, maar noem het beestje dan wel gewoon bij zijn naam: sociale werkplaats.

Bezopen, maar de kroon wordt gespannen door de gevestigde orde. Een van ‘s lands grootste uitgeverijen is op zoek naar schrijvers. Mensen die, zo jubelt bijgaande advertentie, voor de kat z’n kut teksten willen schrijven, voor dat geld ook nog voor beeld moeten zorgen en dat alles onder druk van een snoeistrakke deadline. Mensen moeten het leuk vinden om te schrijven; ik ben benieuwd of die mensen ook hypotheekverstrekkers hebben die het leuk vinden om hun hypotheken te verstrekken en bakkers die het leuk vinden brood voor ze te bakken. Vanavond rijd ik zonder betalen weg bij de pomp. Leuk toch voor die pomphouder dat ik uitgerekend bij hem kwam tanken? Met een beetje mazzel komt het nog in Opsporing Verzocht ook: allemaal free publicity. Leuk!

Ooit maakte ik van mijn hobby mijn beroep, nu maakt dit soort uitgeverijen van mijn beroep weer een hobby. Gelukkig hebben ze de advertentie ook door een amateur op laten stellen, getuige de taalfouten. Dan zijn we tenminste nog gewaarschuwd voor wat we straks mogen verwachten van al die vrijwillige tekstschrijvers.

Plastic tasjes

26 januari 2016 door Frank Jacobs Reageer

Plastic tasjes: sinds 1 januari van dit jaar zijn ze taboe. Plastic tasjes zijn slecht voor het milieu. Net als tweetakt scooters, kiloknallers en vliegvakanties naar Antalia. Maar waar die allemaal legaal blijven, zijn plastic tasjes sinds kort in de ban. Dat is lastig voor middenstanders; heb je net voor een paar honderd euro kleding verkocht, moet je de klant door de stromende regen met die kostbare spullen los in de hand naar huis sturen. Of je kunt er geld voor in rekening brengen, maar ja, dat staat nogal krenterig. Dat supermarkten dat doen is tot daar aan toe, maar als servicegerichte winkelier die te midden van de online prijsvechters zijn vege lijf probeert te redden..

Waar conventionele winkeliers geen plastic tasje meer om hun waar mogen spannen, pakken hun online concurrenten de bestellingen in alsof ze via de maan onder water drie maal op en neer naar de klant vervoerd moeten worden. Bubbeltjesplastic, piepschuim chips, folie, binnendoos en een buitendoos.. maar hé, geen tasje. En dat ‘driemaal op en neer’ is nog niet eens zo ver bezijden de waarheid. Want de koerier die de spullen naar de klant brengt, belt keer op keer midden op de dag, dus bij voorbaat tevergeefs, aan, terwijl zijn bestelbusje op straat stationair half verbrande diesel met lekker veel fijnstof uit staat te braken. Daar kan geen schip vol plastic tasjes tegenop.

De armoedegolf van 2035: Zelfstandigen Zonder Perspectief

28 november 2015 door Frank Jacobs 1 Reactie

Gisterenavond zat ik in de kroeg met Jasper. Dat is een fictieve naam en je zult gauw genoeg begrijpen waarom ik zijn echte naam verzwijg. Op vrijdagavond is hij mijn kroegmaat, doordeweeks is Jasper directielid bij een groot bedrijf in het zuiden van het land dat luxe consumptiegoederen produceert. Specifieker kan ik het niet maken, om dezelfde reden dat ik Jasper niet bij zijn echte naam noem. De Firma heeft, zoals de meeste firma’s, sinds het begin van de recessie zware klappen moeten incasseren. Jaspers missie is De Firma weer gezond te maken voor de toekomst en dat pakt hij voortvarend aan, legde hij me uit. Enkele jaren geleden al heeft hij de financiële administratie “geoutsourced” naar een Indiaas bedrijf. Dat betekent dat dertig Nederlandse personeelsleden konden worden weggesaneerd. Dertig gezinnen brodeloos met vaak weinig uitzicht op een nieuwe toekomst, want De Firma is bepaald niet de enige firma die dit heeft gedaan. De Firma blijkt wat minder snel van betalen te zijn geworden; Indiërs zijn bekwame rekenaars, maar er ligt nog wel eens een koe op de weg. ‘Maar goed,’ verzekerde Jasper me, ‘ze zijn spotgoedkoop en je wilt niet weten hoeveel we hebben bespaard met dertig fte’s minder.’
Jaspers kaasschaaf smaakte naar meer, want kort na het opheffen van de boekhouding vond hij in Zilina een goedkoop ICT-bedrijf. Zestig programmeurs in het Nederlandse hoofdkantoor kregen de wacht aangezegd. Sindsdien gaan alle automatiseringsproblemen naar Slowakije. Toegegeven, van computers hebben ze verstand, maar de communicatie verloopt nogal eens moeizaam. Mail je ze dat je een bestand kwijt bent, wordt er daags daarna een pallet matrixprinters naast je bureau gezet. Meestal ben je óf alfa óf bèta, dat geldt ook voor Slowaken. Maar goed, zestig fte’s eruit? De kassa rinkelt.

Afgelopen jaar heeft Jasper zijn grootste klapper gemaakt. De productie is al ver voor de recessie naar China verlegd (mijn vraag of de recessie daar misschien ook niet een klein beetje door veroorzaakt is, beantwoordde hij met een flinke teug van zijn Grimbergen), maar bij het ondersteunende personeel op het hoofdkantoor bleek nog veel winst te behalen. Jaspers overredingskracht overtuigde het CWI en de OR een grote reorganisatie goed te keuren; meer dan honderd mensen werden “boventallig” en zitten inmiddels thuis meer tijd voor hun gezin te hebben.

Jasper heeft hun stoelen opgevuld met ZZP-ers. ‘Maar die zijn per uur toch veel duurder?’, vroeg ik in al mijn onwetendheid. ‘Per uur ja, maar per saldo juist niet,’ legde Jasper uit. ‘Als ik even geen werk voor ze heb, kosten ze me niets. Als ze ziek zijn, heb ik geen last van ze. En ik hoef die ellendige pensioenen niet meer te betalen.’
Ik probeerde Jasper uit te leggen dat die bijna tweehonderd werkloze ex-medewerkers geen geld meer hebben om zijn luxe consumptiegoederen te kopen. ‘Ze kunnen toch aan de slag als ZZP-er?’, wierp hij tegen.

‘Ze kunnen toch zwemmen?’, schijnt een van de eersteklas inzittenden van een reddingsboot die de met honderden verdrinkende derdeklas passagiers bezaaide rampplek van de zinkende Titanic verliet, te hebben gezegd. Ik vraag me af hoeveel van die nieuwe ZZP-ers er aan denken geld opzij te zetten voor hun oude dag of voor het geval ze ziek worden. Ik weet zeker dat het gros op dit moment wel wat anders aan zijn hoofd heeft. En al zouden ze er aan denken, je moet wel geld hébben om opzij te zetten.
Daarom voorzie ik over een jaar of twintig een armoedegolf zoals we die na de winter van ’44-’45 niet meer hebben gezien. Toen waren er nog de lente en de bevrijders in het vooruitzicht. Maar in 2035 is de enige lente voor al die bejaarde ZZP-ers liefdadigheid en de enige bevrijder de bijstand. De bijstand? Ik ben benieuwd wat daar over twintig jaar nog van over is nadat miljoenen vluchtelingen bij onze slinkende ruif zijn aangeschoven. ZZP-ers: straks zijn het zielepieten zonder perspectief. En dat allemaal dankzij de Jaspers van onze tijd.
Maar ach, ik vergeef het hem. Hij betaalde het gelag. Plus een rondje voor de hele kroeg, want, zo schaterde hij aangeschoten, ‘er zít me er toch een eindejaarsbonus aan te komen!’

Verlengstuk

14 november 2015 door Frank Jacobs Reageer

Terwijl in Meppel de samenleving is verdeeld in voor- en tegenstanders van Zwarte Piet, huilt de rest van de wereld om Parijs. De tijdlijn van Facebook puilt uit van de mensen die de wereld willen laten weten dat ze meeleven met de slachtoffers en op Twitter hashtagt iedereen zijn verdriet. Natuurlijk vind ik het ook verschrikkelijk, maar realiseren al die hashtaggers zich eigenlijk wel dat ze met hun geëtaleerde emoties complimentjes naar IS sturen? Het woestijntuig heeft maar één doel voor ogen en dat is onze angst en verbijstering. Die wij massaal de wereld in sturen via social media; met alle goede bedoelingen, maar met averechts effect.

Erger vind ik de professionele media. Die zouden beter moeten weten en dat doen ze volgens mij ook. Natuurlijk moet je als krant brengen wat er in Parijs is gebeurd, maar dat kun je ook doen zonder beelden van bebloede, gillende mensen. Hoeveel mensen zijn gedood, waar, wanneer, door wie: we willen het weten. Maar een hysterische vrouw die snikkend op camera vertelt hoe haar buurvrouw een kogel door haar hoofd kreeg? Wat voegt dat toe? Een overlevende die stamelt dat hij doodsangsten uitstond? Goh, ik zou verwachten dat hij een beetje reuring in zo’n saai restaurant wel op prijs had gesteld. De Telegraaf beloofde zijn lezers vanmorgen een ‘sfeerverslag’ uit Parijs. Vertel mij, wat voegt dat toe? Nou, dat zal ik je vertellen: de woestijnratten in Al Raqqah zitten met cola en chips van die huilende mensen te genieten. Afgescheurd kinderarmpje, teddybeer nog in de knuistjes gekneld? Smullen! Daar doen de geloofsfanaten het voor.

Vrijheid van pers is een groot goed en daar mogen we wat mij betreft ook niet aan tornen. Maar als pers heb je ook verantwoordelijkheden en die heb je te overwegen wanneer je ‘sfeerverslag’ een podium is voor lieden die angst willen zaaien. Kijkcijfers en losse verkoop knallen door het plafond, mits je terrorisme faciliteert: keuzes, keuzes. Ik geloof niet dat de we de media kunnen en mogen verbieden dit soort sensatieverslaggeving te doen. Ik geloof wél dat we van de media mogen verwachten dat ze zich realiseren dat ze ons geen, maar de terroristen des te meer dienst bewijzen met dit soort berichtgeving. Tenslotte zijn we als media ook in staat gebleken zonder dwang van boven tot consensus te komen over het onherkenbaar maken van verdachten en het berichtgeving over zelfmoorden.

Autojournalist

16 september 2015 door Frank Jacobs 9 Reacties

Ik ben autojournalist. Dat klinkt niet zo ingewikkeld en dat is het ook niet. Een auto is een gebruiksvoorwerp, waar door heel veel knappe koppen heel lang aan is gewerkt; daar kan weinig mis mee zijn. Ik reis naar een ver land, rijd een paar blokjes met zo’n auto om en concludeer dan dat hij wel lekker rijdt en goed stuurt. En dat de kofferruimte twintig liter groter is dan bij het vorige model. Dat laatste hoef je overigens niet zelf te meten, dat kun je opzoeken. Meestal staat het gewoon in de persmap. Ik geef toe, mijn verzameling Pulitzerprijzen en gouden camera’s is overzichtelijk.

Moeilijk is het dus niet, autojournalistiek, maar leuk des te meer. Je vliegt de hele wereld over en rijdt de duurste auto’s. Die zeldzame combinatie heeft altijd een bijzonder pluimage mensen getrokken. Toen ik me daar ruim vijftien jaar geleden bij voegde, verbaasde ik me er al over. Mannen op leeftijd, blasé omdat ze alle tophotels al hadden gezien, die voor minder dan business class het vliegtuig niet in stapten en die op een perstrip eerst vroegen wat ‘het cadeau’ (op persreizen lag vroeger altijd een presentje op je hotelkamer) was en daarna pas om welke auto het eigenlijk ging. Weinig inhoud, maar lachen kon je wel met ze. Ze wisten wat van auto’s en ze schreven voor grote titels.

Hoge hakken

De wereld verandert en de mediawereld twee keer zo snel. De grote titels zijn weg of stellen weinig meer voor, de oude verwende mannen zijn gepensioneerd of weggesaneerd. Het jonge broekje dat ik toen was, is zelf zo’n verwende oude man geworden. Vroeger was alles beter: waarvan akte. De grijze bromberen zijn vervangen door naar aandacht hunkerende net niet-vrouwtjes die testen of je de auto ook met hoge hakken kunt besturen en jonge knulletjes die voor 6,99 euro een domeinnaam hebben gekocht met iets met auto’s erin. Daar verdien je niks mee, maar dat hoeft ook niet als je nog bij je moeder woont, en twee dagen gratis geheel verzorgd op reis is mooi meegenomen.

Weblog

Onlangs was ik op zo’n reis om de gefacelifte Kia Cee’d te beoordelen. In de lobby van het hotel werd ik aangesproken door een mij onbekende, maar sympathieke jongen van een weblog waar ik evenmin van had gehoord.
“Hoe vond jij de GT?”, vroeg hij.
“Ik heb de driepitter gereden,” antwoordde ik, “de GT is niet relevant voor Nederland.”
Ik stapte in de bus die ons naar het diner zou brengen, de jongen ging naast mij zitten. “Hoe vond je de drieliter dan?”, hield hij vol. Waarschijnlijk had hij input voor zijn weblog nodig.
Ik keek hem verbaasd aan. “Drieliter?”
“Ja, die heb je toch gereden, zei je net?”
Het kwartje viel. “Nee, ik zei driepitter.”
Als je iets met auto’s heb, snap je de giller. Zo niet: denken dat er een Kia Cee’d met drieliter motor is, is zoiets als op de perstribune van Nieuwspoort je buurman aanstoten, naar Mark Rutte wijzen en vragen wie dat knulletje is.
Even later, aan tafel, ben ik er getuige van dat een van de mensen van Kia aan een volwassen kerel die ietsmetauto’s-punt-nl volschrijft, uitlegt dat Korea uit twee helften bestaat. De blogger had geen idee.

Ik ben maar op tijd naar het hotel gegaan. Terugverlangend naar de tijd van de oude mannen die alles al gezien hadden en in Japan patatjes bij het eten wilden.
Vroeger was alles beter.

Brexit? We still love you!

De opkomst van de tekschrijver, de ondergang van de journalist

Plastic tasjes

De armoedegolf van 2035: Zelfstandigen Zonder Perspectief

Over Frank Jacobs

Zoeken